تبلیغات
اهل بیت

اهل بیت
قالب وبلاگ

سرزمین فدک فقط یک تکه زمین بی ارزش نبود که اشکال شود

چرا فاطمه زهرا سلام الله علیها العیاذ بالله برای مال دنیا اینقدر خود را به زحمت انداخت؟ در این نوشتار جواب این اشکال بیان می شود که چرا فدک غصب شد و چرا صدیقه طاهره در احقاق این حق پایمال شده این همه مصائب را متحمل شدند :


فدك یكی از دهكده‏های آباد و حاصل‏خیزی است كه نزدیك خیبر است و تا مدینه 140 كیلومتر فاصله دارد. در سال هفتم هجرت قلعه‏های خیبر یكی پس از دیگری فتح شد و قدرت مركزی یهود در هم شكسته شد. ساكنان فدك با پیامبر اسلام(صلی الله و علیه و آله و سلم)، نجنگیدند و تسلیم شدند و در برابر پیامبر(صلی الله و علیه و آله و سلم) متعهد شدند كه نیمی از زمینها و باغهای خود را به آن حضرت واگذار كنند و نیمی دیگر را برای خود نگهدارند و در عین حال كشاورزی ، سهم پیامبر(صلی الله و علیه و آله و سلم) را هم به عهده گرفتند و در برابر آن حقی دریافت می‏كردند. که رسول خدا صلی الله و علیه و آله و سلم بعد ازفتح آن به دستور خداوند بلند مرتبه مطابق آیه ((وَ آتِ ذَا الْقُرْبى‏ حَقَّه   الإسراء :26‏)) فدک را در حضور شاهدان زیادی به حضرت زهرا سلام الله علیها بخشیدند.

درآمد فدك را سالیانه از هفتاد هزار سكه ى طلا تا صد و بیست هزار سكه نوشته اند. 1 هر ساله حضرت زهرا سلام الله علیها به اندازه ى نیاز ومصرف خود برمى داشت و بقیه را بین فقرا تقسیم مى كرد و تا هنگام رحلت پیامبر صلى الله علیه و آله این شیوه ادامه داشت .2 و چشمان بسیارى از نیازمندان منتظر سر رسیدن درآمد فدك بود تا از بخشش فاطمه علیهاالسلام زندگى خود را سامانى بخشند.

ده روز پس از رحلت پیامبر صلى الله علیه و آله مأموران ابوبكر به دستور خاص او به فدك رفتند و نماینده ى حضرت زهرا علیهاالسلام را از آنجا اخراج كردند و ملك آن را غصب نمودند و درآمد آن را بطور كامل براى مخارج حكومت غاصبانه ى خود صرف كردند، و كوچكترین توجهى به سابقه ى مفصل امر الهى و عمل پیامبر صلى الله علیه و آله در مورد فدك و سندى كه تنظیم شده بود و شاهدانى كه گواهى دادند و آنچه پیامبر صلى الله علیه و آله در حضور مردم فرموده بود نكردند. 3

بی شک آنانى كه اقدام به غصب فدك نمودند اهداف خاصى را دنبال نموده و در پى مقاصد خود بودند كه از جمله ى آن کوتاه کردن دست اهل بیت از اموالى بود كه به واسطه ى آن مى توانستند توده ى عظیم نیازمند را كه قشر وسیعى از جامعه ى آن روز را تشكیل مى دادند كمك نموده كه در نتیجه اقبال توده هاى مختلف مردمى را به اهل بیت به دنبال داشت كه مخالفت علنى داشت با حكومت غاصبى كه تازه بروى كار آمده بود.

از این طریق دشمن احساس نمود تا آنجا كه مقدور و ممكن است در کنار زدن عملى اهل بیت علیهم السلام از صحنه ى ولایت و سرپرستی مردم كوشش نموده، ولو این عمل به ارتكاب هولناكترین جنایات تاریخ هم انجامیده، و دامن خود را به بدترین شكل معصیت آلوده نموده باشند.

حركت صدیقه ى طاهره در بیان خطبه، و اقدام على بن ابى طالب در مقابل غصب فدك نكته هایى را روشن مى نماید كه اگر فدك و جریان غصب فدك نمى بود شاید هیچگاه براى اهل تاریخ روشن نمى گشت.

جریان فدك در رسوائى اهل سقیفه درست  همان نقشى را ایفا نمود كه سجده در رسوائى ابلیس ایفا نمود، اگر عدم فرمانبردارى ابلیس بواسطه ى عمل متكبرانه ى او نبود ماهیت ابلیسى او براى ملائکه معلوم نمى گردید، و همچنین اگر فدك نبود ماهیت پلید دشمنان اهل بیت (علیهم السلام) براى موالیان و دوستداران آل رسول به آن شكلى كه بعدها مشخص شد، معلوم نمى گردید.

و اینكه امام على بن ابى طالب علیه السلام در زمان خلافت خود به فدك اشاره نكرده و در باز پس گیرى آن اقدامى ننمود، كشف مى گردد كه تنها مسأله ى فدك در آن ظرف زمانى خاص حائز اهمیت بوده كه مقارنت داشته است با غصب خلافت، و عدم رعایت شئون اهل بیت پیامبر اسلام صلى اللَّه علیه و آله. و همچنین است نكته هاى قابل دقت در خطبه ى صدیقه ى طاهرة در بیان جفاى به اهل بیت رسول خدا. و به همین دلیل است كه أئمه علیهم السلام در تعیین حدود و مرزهاى فدك ، خلافت و ولایت و حق غصب شده شان رابیان می کردند.

حضرت موسی بن جعفر(علیه السلام ) در گفتگویی كه با هارون الرشید، خلیفه عباسی دارد به این مطلب اذعان می‏كنند:

 «روزی هارون خطاب به حضرت موسی بن جعفر(ع) می‏گوید: حدود فدك را مشخص كن تا آن را به شما بازگردانم، نخست آن حضرت امتناع می‏ورزند ولی با اصرار هارون می‏فرمایند: نمی‏پذیرم مگر فدک را با مرزهای حقیقی اش بازگردانی -. هارون می‏گوید: مرزهای حقیقی آن كجاست؟ حضرت می‏فرمایند: اگر مرزهای آن را مشخص كنم آن را باز نخواهی گردانید. هارون پاسخ می‏گوید: تو را به حق جدت سوگند می‏دهم كه بگویی.

امام(ع) می‏فرمایند: نخستین مرز آن «عدن» است. با شنیدن این كلام رنگ هارون تغییر می‏كند. آن حضرت ادامه می‏دهد: و مرز دیگر آن سمرقند و مرز سوم آن آفریقا و آخرین مرز آن دریای خزر - سیف البحر - و ارمنستان ناراحتی هارون بیشتر شد.

هارون می‏گوید: این كه همه دنیاست و برای ما چیزی باقی نمی‏ماند، پس من برخیزم تا تو بنشینی! حضرت می‏فرماید: پیش‏تر به تو گفتم كه اگر مرزهای آن را مشخص كنم آن را به من باز نمی‏گردانی!».4

ابن ابی الحدید از علمای برجسته اهل سنت و شارح نهج‏البلاغه در رابطه با مسأله فدك مطلبی دارد كه شنیدنی است؛ او می‏گوید: «از استادم علی بن فارقی كه از استادان مدرسه عربیه در بغداد بود پرسیدم: به نظر شما آیا فاطمه در مورد ادعای خود نسبت به فدك راست می‏گفت؟ گفت: آری، راست می‏گفت، پرسیدم: پس چرا ابوبكر فدك را به فاطمه بازنگردانید؟ پرسش مرا با كلام لطیفی پاسخ داد؛ گفت: اگر آن روز ابوبكر فدك را به فاطمه برگردانده بود، فردا فاطمه می‏آمد و مدعی خلافت می‏شود و ابوبكر نیز در رد ادعای آن عذری نداشت، زیرا صداقت فاطمه را نسبت به فدك بدون شاهد و دلیل پذیرفته بود. سپس ابن ابی الحدید می‏افزاید: این كلام استادم حرف درستی است».5

در بعض از روایات از امام صادق علیه السلام مى پرسند چرا على بن ابى طالب بعد از رسیدن به خلافت در باز پس گرفتن فدك اقدام ننمود؟ حضرت مى فرماید:

فَقَالَ لِأَنَ‏ الظَّالِمَ‏ وَ الْمَظْلُومَةَ قَدْ كَانَا قَدِمَا عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَثَابَ اللَّهُ الْمَظْلُومَةَ وَ عَاقَبَ الظَّالِمَ فَكَرِهَ أَنْ یَسْتَرْجِعَ شَیْئاً قَدْ عَاقَبَ اللَّهُ عَلَیْهِ غَاصِبَهُ وَ أَثَابَ عَلَیْهِ الْمَغْصُوبَة  یعنى على بن ابى طالب زمانى به خلافت رسید كه صدیقه ى طاهره، مظلومه ى اهل بیت از دنیا رفته و به پاداش استقامت و صبر در مقابل مصائب بیشمار رسیده، و غاصب فدك و ظالم به فاطمه نیز به كیفر عمل خود رسیده بود، از این رو آن حضرت براى پس گیرى فدك اقدام ننمود.6

 و در روایت امام موسى بن جعفر علیهماالسلام آمده است:

َ لِأَنَّا أَهْلُ بَیْتٍ إِذَا وَلَّانَا اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَا یَأْخُذُ لَنَا حُقُوقَنَا مِمَّنْ ظَلَمَنَا إِلَّا هُوَ وَ نَحْنُ أَوْلِیَاءُ الْمُؤْمِنِینَ إِنَّمَا نَحْكُمُ لَهُمْ وَ نَأْخُذُ لَهُمْ حُقُوقَهُمْ مِمَّنْ یَظْلِمُهُمْ وَ لَا نَأْخُذُ لِأَنْفُسِنَا یعنى ما اهل بیت براى پس گرفتن حقوق از دست رفته ى خود اقدام نمى نمائیم، بلكه خداوند حق ما را از ظالمان ما خواهد گرفت، و ما تنها براى حقوق مردم اقدام مى نمائیم.7

از این روایت به خوبى استفاده مى شود كه مطالبه ى فدك مطالبه ى حقوق به غارت رفته ى مردم، و به تاراج رفتن انسانیت، و نابودى زحمات تمامى انبیاء در طول تاریخ بوده است كه براى به ثمر رساندن آن تمامى سختیها را متحمل و شدائد را پذیرا گردیده بودند. و اینكه اهل بیت پیامبر اسلام این چنین در ابتداى امر درباره ى فدك سخت برخورد نموده و در پایان از آن مى گذرند روشن مى گردد كه در ابتداى غصب خلافت، فدك از اهمیت خاصى برخوردار بود كه در انتها از آن اهمیت برخوردار نبود، زمانى فدك ارزش داشت كه زهرا بتواند همانند مادرش خدیجه از اموالى سرشار همسر خویش را در خلافت و رهبرى جامعه كمك نماید. كه اگر اموال خدیجه مادر فاطمه و حمایتهاى ابوطالب پدر على در صدر اسلام نبود نمى توان پذیرفت كه موفقیتهاى حاصله به این سرعت و ثمر براى رسول خدا بوده باشد. که همین مطلب را امیر المومنین علی علیه السلام اینگونه بیان می فرمایند:

....بَلَى‏ كَانَتْ‏ فِی‏ أَیْدِینَا فَدَكٌ‏ مِنْ كُلِّ مَا أَظَلَّتْهُ السَّمَاءُ فَشَحَّتْ عَلَیْهَا نُفُوسُ قَوْمٍ وَ سَخَتْ عَنْهَا نُفُوسُ قَوْمٍ آخَرِینَ وَ نِعْمَ الْحَكَمُ اللَّهُ وَ مَا أَصْنَعُ بِفَدَكٍ وَ غَیْرِ فَدَكٍ وَ النَّفْسُ مَظَانُّهَا فِی غَدٍ جَدَث....

یعنی از تمامى آنچه را كه آسمان سایه بر آن افكنده بود فدك در اختیار ما قرار گرفته بود كه حسودان نتوانستند آن را ببینند، از این رو آن را از ما گرفتند، و خداوند درباره ى آن قضاوت نماید، ما را با فدك و غیر فدك چه كار كه فردا منزلگاه مردگان مى گردد. 8

این جمله از كسى صادر گشته است كه براى دنیا كوچكترین اعتبار و ارزشى قائل نگردیده و یك لحظه خود را دلبسته ى به آن ندانسته است.

 مهدی عباسی (سومین خلیفه مقتدر عباسی برای سر پوش گذاشتن به جنایات خود) اعلام عمومی كرد كه می خواهم مظالم عباد و حقوقی كه مردم برگردن من دارند به صاحبانشان بدهم . امام كاظم (علیه السلام) این اعلام را شنید، نزد مهدی عباسی رفت و دید او در ظاهر مشغول ادای حقوق مردم است به او رو كرد و فرمود: مَا بَالُ مَظْلِمَتِنَا لَا تُرَد: چرا حقوق از دست رفته ما به ما باز نمی گردد؟. مهدی گفت : حقوق شما چیست ؟ امام فرمود: فدك .

مهدی گفت : حدود فدك را مشخص كن تا به شما باز گردانم . امام فرمود: حد اول آن ، كوه احد است ، حد دوم آن ، عریش مصر است ، حد سوم آن سیف البحر(حدود دریای خزر) است . و حد چهارمش ‍ دومه الجندل(عراق) است . مهدی گفت : همه اینها از حدود فدك است ؟

امام فرمود: آری . مهدی آنچنان ناراحت شد كه آثار خشم در چهره اش آشكار گردید، چرا كه امام با این پاسخها، به او فهماند كه زمام حكومت بر همه دنیای اسلام باید در دست ما باشد. مهدی برخاست و از آنجا رفت در حالی كه می گفت : این حدود بسیار است باید پیرامون آن بیندیشم .9

پس ماجرای فدک فقط یک بحث بر سر ارث و میراث نبوده بلکه بیان ظلم و ستمی است که دشمنان اهلبیت علیهم السلام بر ایشان وارد نموده اند و همچنین بیان نهایت مظلومیت این خاندان می باشد.                        

 [1] {بحار الانوار: ج 29 ص 118.}

[2] {بحار الانوار: ج 29 ص 123 ح 25.}

[3] شرح نهج البلاغه (ابن ابى الحدید ): ج 16 ص 263.

[4]. بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 48، ص 144 و ج 29، ص 200.

[5]. شرح نهج ‏البلاغه، ابن ابی الحدید، ج 4، ص 80.

[6]  بحار الأنوار (ط - بیروت)، ج‏29، ص: 396

[7] عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج‏2، ص: 87.

[8]. نهج ابلاغه نامه 45.

[9] بحار الأنوار (ط - بیروت)، ج‏48، ص:
[ شنبه 10 تیر 1391 ] [ 03:30 ب.ظ ] [ ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

نویسندگان
موضوعات وب
صفحات جانبی
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب


اهل بیت



استخاره آنلاین با قرآن کریم

سایت مراجع تقلید

 آیت الله سید علی خامنه ای (مد ظله العالی)
اااااااااااااااااااااااااااااااااااااا
 آیت الله جواد تبریزی (رحمة الله علیه)
اااااااااااااااااااااااااااااااااااااا
 آیت الله محمد تقی بهجت (رحمة الله علیه‌)
اااااااااااااااااااااااااااااااااااااا
 آیت الله نوری همدانی (مد ظله العالی‌)
اااااااااااااااااااااااااااااااااااااا
 آیت الله  سید صادق شیرازی (مد ظله العالی)
اااااااااااااااااااااااااااااااااااااا
 آیت الله لطف الله صافی (مد ظله العالی‌)
اااااااااااااااااااااااااااااااااااااا
 آیت الله ناصر مکارم شیرازی (مد ظله العالی‌)
اااااااااااااااااااااااااااااااااااااا
 آیت الله فاضل لنکرانی (رحمة الله علیه)
اااااااااااااااااااااااااااااااااااااا
 آیت الله سید علی سیستانی (مد ظله العالی)
اااااااااااااااااااااااااااااااااااااا
 آیت الله وحید خراسانی (مد ظله العالی ‌)
اااااااااااااااااااااااااااااااااااااا
 آیت الله جوادی آملی (مد ظله العالی ‌)
اااااااااااااااااااااااااااااااااااااا
 آیت الله جعفر سبحانی (مد ظله العالی)

جهت دریافت كد لوگوی مراجع كلیك كنید
پیشــوای آزادگان

علمای شیعه

پایگاه فرهنگی مذهبی شهید دستغیب